Vlak voor het laatste weekend van Ischa den Blanken zijn residentie, ontmoeten we hem in De Ruimte om na te praten over zijn residentie en toekomstplannen. Ischa is onder andere schrijver, audio-maker, filosoof en maker bij BRUT. Van 28 oktober tot en met 10 november resideert hij in De Ruimte om te werken aan een nieuw project. We komen binnen en treffen Ischa samen met Bastian Benjamin midden in een maakproces. Na het duo hard aan het werk te zien, hebben wij de ruimte om wat vragen te stellen.
Hoi Ischa! Je omschrijft jezelf als schrijver, audio-maker, filosoof; dat is vrij uiteenlopend. Wat maak je precies?
‘’Ik maak een heleboel verschillende dingen, dat hangt af van het project. Het begint eigenlijk altijd bij taal en daarna zoek ik naar wat de beste vorm is voor dat specifieke stuk tekst. Het is voor de IJsselbiënnale weleens een pakket met aarde en een bakje schimmel als werk geworden, waarin mensen een gedicht konden planten. En ik heb voor de Waag een gedicht gemaakt wat je moet uitgraven op glas. Ik heb audio gedichten gemaakt, ik heb korte dansfilms gemaakt, animatiefilms; het hangt dus echt af van het project zelf.’’
Die vormvrijheid is erg tof, maar wat ben je dan hier in De Ruimte aan het maken?
‘’Ik ben aan het schrijven aan een nieuwe hoorspel-serie. Ik wil heel graag het traditionele hoorspel met hedendaagse techniek en met hedendaagse thema’s weer een beetje tot leven roepen. Ik ben dus aan het schrijven aan een hoorspel over een jongen die Raaf heet en hij wordt door zijn beste vriend meegesleept naar een huisfeestje. De hele serie speelt zich af op dat huisfeest van ’s avonds tot ’s ochtends vroeg.’’
Tijdens de residentie heeft Ischa aan de pilot van een 5-delige serie gewerkt. Dit zorgt voor concrete dialogen, wat opnames en een duidelijke set-up, waardoor ze aanvragen kunnen gaan doen. Hoe ben je begonnen met dit werk maken? Hoe is dit hoorspel ontstaan?
‘’Ik denk dat dit idee al zes jaar oud is. Het heeft een heleboel beginnetjes gehad, een heleboel fases. Ik wilde ooit misschien een voorstelling maken over een groep vrienden die op een huisfeestje op een bank zaten en het hele feestje niet van die bank af kwamen. Die alleen maar met elkaar aan het lullen waren, maar dat er wel een feestje omheen aan de gang was. Door de jaren heen heeft het andere vormen gekregen, heb ik aanvragen geschreven die zijn afgewezen, dus heeft het daarna weer een andere vorm gekregen.’’
Waarom wilde je in De Ruimte resideren?
‘’Omdat ik iets van een bubbel wilde creëren. Ik heb vorige week met twee andere makers, Floris en Sterre, gewerkt en ik wilde een soort Writers Room organiseren; een bubbeltje waarin we met zijn drieën gewoon ongestoord, lekker naar binnen gekeerd, in de stof konden duiken.
Dat kan op een plek buitenshuis beter dan in huis, want in huis zijn er altijd andere dingen te doen. Ik word hier niet afgeleid door een afwas die gedaan moet worden, door een hond die gewandeld moet worden of iets anders. Hier kan ik echt ongestoord zitten, ik moet hiervoor van huis gaan en ik kom op een bepaalde tijd thuis. Ja, het zijn een beetje die classics, maar het voelt een beetje als een atelier. Dat is echt heel waardevol.’’
Als we Ischa vragen of hij nog heeft getwijfeld om zich aan te melden, krijgen we direct een ‘’nee!’’, het is duidelijk dat hij erg naar de residentie heeft toegeleefd:
‘’Nee. Nee, ik heb me meteen aangemeld, want ik wilde ook aan de slag hier mee. Ik was echt aan het zoeken naar een ruimte om dat echt goed te kunnen doen. BRUT heeft ook een residentie ruimte, waar dit enigszins kan, maar dan voelt toch alsof ik nog steeds bij BRUT op bezoek ben. Dit voelt meer als echt mijn eigen ruimte.’’
Soms werkt Ischa bij BRUT op kantoor omdat hij hier aangesloten is als maker. De Ruimte is voor hem dus echt een compleet andere werkplek. Tijdens de residentie in De Ruimte heeft hij veel bereikt:
‘’We hebben vorige week bijna 30 pagina’s aan dialoog geschreven. Dat is natuurlijk niet allemaal even goed, maar het is heel veel materiaal waar we nu mee verder kunnen. Afgelopen twee dagen ben ik daar nog een keer helemaal doorheen gegaan en heb ik het opgeschoond en zit ik nu volgens mij op nog maar 28 pagina’s, waar ik echt best wel blij mee ben en waar ik mee door kan. Dus dat is al heel veel.
Daarnaast had ik net een afspraak met Bastian Benjamin, waar ik een ander project mee doe. Die kan hier dan ook even langs komen vliegen, dan kunnen we even een uur of twee uur aan een ander project werken waar we een demo voor hebben gemaakt. Dat heb ik al bereikt. Eigenlijk best wel veel, ja!”
Ondanks dat er al veel bereikt is, willen we graag weten: was er nog meer wat je wilde bereiken tijdens de residentie?
‘’Ik heb ook nog een binaural mic. Dat is een stereo microfoon met twee kunststof nep-oren, waarmee je heel goed ruimtes kan opnemen en ook überhaupt ruimtelijkheid. Ik heb die gisteren ook opgehangen aan mijn laptop, maar ook aan mijn field recorder. Ik ben er ook even mee rondgelopen, naar buiten, naar binnen, de WC in- en uit; alles om te kijken hoe dat ding werkt en om te horen of het werkt zoals ik hoopte en verwachtte. Daar ga ik morgen ook nog wel even mee aan de slag. Dan ga ik proberen wat concrete opnames te maken.’’
En? Werkte die binaural mic zoals je had gehoopt?
‘’In mijn hoofd is het altijd mooier haha. Maar, dit is ook ruwe audio die nog helemaal niet gemixt of geëdit of wat dan ook is. Ik weet dus dat het beter kan worden. Het werkt wel heel makkelijk, het is heel nice, heel handzaam en gebruiksvriendelijk.’’
Je vertelde al dat het fijn was om een eigen, soort van atelier-achtige ruimte te hebben. Wat maakte deze residentie verder bijzonder voor jou?
‘’Ik denk eigenlijk zoals altijd wel: de samenwerkingen. Bijvoorbeeld dat ik vorige week met Floris en Sterre heel productief heb kunnen werken. Het was bijzonder dat we zo op één lijn zaten en dat we heel snel tot dat materiaal kwamen. Ondanks dat we los van elkaar aan het schrijven waren, als we dat bij elkaar brachten, dan ging het nog steeds over hetzelfde. Dat vond ik heel bijzonder.
Ik vind het ook leuk dat er af en toe mensen langs waaien en dat ik even hoi kan zeggen tegen andere makers die ik ken uit Deventer. Die twee dingen zijn, denk ik, het belangrijkste.’’
Heb je ook nog een beetje contact kunnen hebben met mensen die toevallig voorbijkomen?
‘’Ik zit nu in het schrijfproces en dat is best wel naar binnen gekeerd. Je ziet er niet zoveel van en het is moeilijk ook om iets aan te tonen. Suehaylee (eerdere resident van De Ruimte) heeft natuurlijk heel veel mensen naar binnen kunnen uitnodigen en was juist open naar buiten. Ik ben veel meer naar binnen gekeerd en ben een concept aan het uitwerken. Dat is niet zo zichtbaar, niet zo naar buiten gericht. Andere mensen zien dat niet zo snel en het is moeilijk om andere mensen daar spontaan in te betrekken. Dat heb ik dus niet echt gedaan, maar hier en daar wel wat gekletst of een bakje koffie aangeboden.’’
Mooi! Je hebt het advies van Suehaylee dus gehoord, heb jij nog tips voor de volgende resident?
‘’Frietje halen bij de Frietmeester! Dat heb ik gisteren gedaan, was heel erg nice. Ik heb een hele kleine ingreep gedaan, maar het is wel leuk om eventjes naar die etalages te kijken. En, dan ’s avonds die lampen aan houden. Want als je dan ’s avonds weggaat, het is donker buiten, je trekt de deur achter je dicht en je kijkt om, dan heb je toch wel een beetje iets om naar om te kijken. Dat draagt wel bij aan dat het jouw ruimte is. Ik heb er nu gewoon een beerpong set neergezet omdat we het over een huisfeestje hebben, maar het is wel leuk om zoiets te doen.’’
Dat maakt het voor jou dus wel echt meer ‘’eigen’’. Je hebt net even aangeven dat je onder andere voor aanvragen dit stuk hebt gemaakt, is er nog meer wat je wil gaan doen met het gemaakte werk?
‘’Nou ja, er moet eerst geld gegenereerd gaan worden. Het voordeel van een hoorspel maken is dat je niet zo heel veel productiekosten hebt: je hoeft geen decors, dure camera’s, kostuums en dat soort dingen te hebben. Het nadeel is dat je wel een heleboel acteurs nodig hebt, je moet goed repeteren en er zit in de edit en de mixage best wel veel werk. Er moet dus best wel wat geld gegenereerd worden. Daarom ben ik nu ook hard aan het werk aan dat ik kan laten zien, dat ik een indruk kan geven, van waar we mee bezig zijn.
Daardoor wordt zo’n subsidieaanvraag een eerste grote horde, waarvan het best wel moeilijk is om daar voorbij te kijken. Dus eerst maar eens die aanvraag en dan kunnen we verder kijken. Ik kijk wel voorzichtig vooruit, maar dit is de eerste grote horde die genomen moet worden en daar ben ik nu iets zelfverzekerder over. Ik voel me nu meer voorbereid op zo’n aanvraag dan voor mijn residentie bij De Ruimte. Is dat een antwoord op je vraag?’’
Zeker! Je geeft aan dat je na die aanvraag pas verder kan kijken, maar weet je al wel waar we het werk straks kunnen zien? Online offline? Heb je daar al een beetje een beeld van of is dat ook pas na een goedgekeurde aanvraag duidelijk?
‘’Als we het gaan maken, gaan publiceren, dan zal het online zijn. Het is een hoorspel, of een podcast zou je dan tegenwoordig zeggen, dus het zal op podcast platforms beschikbaar zijn. Ik ben ook voorzichtig met BRUT aan het praten over wat de beste manier is om zoiets aan de man te brengen. Het wordt waarschijnlijk wel longform, artistiek inhoudelijk, dus is Spotify dan de beste plek om dat te doen? Dat is een beetje de vraag. Daar denken we over na. Maar, dat is ook onderdeel van het maakproces eigenlijk. Dat zal ook onderdeel worden van de subsidieaanvragen. Daar brainstormen we nog over. ‘’
Zijn er ook ambities om het live te doen?
‘’Nou niet om het live uit te spelen, maar ik speel wel met het idee. Ik heb ook het luisterfestival Schelp georganiseerd. Ook met dat festival wil ik wat explicieter nadenken over de context waarin mensen luisteren. De vorige editie was toch nog best wel veel in de theaterzaal, netjes in een stoeltje en ergens naar kijken, of nou ja, luisteren. Terwijl ik aan mezelf merk dat ik vooral luister als ik onderweg ben of als ik aan het afwassen ben, als ik iets aan het doen ben. Dan heb ik de beste aandacht om ergens naar te luisteren.
Dus ik ben wel aan het nadenken over; wat nou als we een zaal inrichten waarin de mensen die willen chillen in het midden kunnen chillen, maar daaromheen kun je naar visuals kijken of met fidget spinners draaien of bij wijze van spreken een afwas doen of met legoblokjes bezig zijn, maar dat je iets te doen hebt terwijl je luistert.
Raaf is misschien wel een goed moment om eens te kijken of we het niet alleen online kunnen aanbieden, maar of we ook luistersessies kunnen organiseren. Waar dan eventueel ook een nagesprek aan vastzit of een gesprek met de makers. We zijn in ieder geval actief aan het nadenken over hoe we mensen goed aan het luisteren krijgen.‘’
Of met een potje beerpong dan natuurlijk!
‘’Potje beerpong inderdaad! Ja, dat kan natuurlijk nog wel heel afleidend zijn, als je heel graag wil winnen haha. Maar ja, wie weet, met een wijntje erbij!’’
Dankjewel voor het beantwoorden van onze vragen! Nog een laatste, waar kunnen we jou vinden?
‘’Online! Ischadenblanken.nl. Dat probeer ik een beetje bij te houden. Instagram: @ischadenblanken. Je kan me altijd mailen voor een update. Op Spotify staat mijn werk. Daar staat mijn eerste korte hoorspel; ‘Danny | Jenny’ op, maar ook het poëtisch audiowerk ‘APORIA’ staat op Spotify; dat zijn vijf audiowerken. Op YouTube staat de animatie en de dansfilm en sinds dit weekend ook een live registratie van mij met een muzikant. Dus: YouTube, Spotify, website, Instagram, dat soort dingen.’’
Komende weken komen er meer interviews met residenten van De Ruimte online. Naast dat zij de fysieke ruimte krijgen voor een kunst residentie, geven wij ze ook online ruimte door samen het gesprek aan te gaan over de residentie. Wil je op de hoogte blijven van de residenties? Of wil je meer beeld bij het verhaal? Check dan @deruimtedeventer op Instagram en Facebook!
Geschreven door: Lisa de Wildt
