30-09-2025: Dichter en schrijfster Mariska de Groot heeft ongeveer twee weken geresideerd in De Ruimte. Tijdens haar residentie heeft ze onderzoek gedaan naar haar maak praktijk en nieuwe werken gecreëerd. Vlak na haar residentie gaan we in gesprek met Mariska over hoe zij de residentie heeft ervaren. Wil je meer beeld bij het verhaal? Check dan @deruimtedeventer op Instagram.
Wil je jezelf voorstellen?
“Mijn naam is Mariska de Groot. Ik woon in Deventer en de naam die ik gebruik als maker is Fluisterdichter.”
Hoe zou je je maak praktijk omschrijven?
“Dat is in de loop van de tijd wel veranderd, ik ben begonnen als dichter en als columnist en schrijven is een rode draad in wat ik maak. Inmiddels heb ik ook voorstellingen geschreven en gebracht en doe ik aan street art in de vorm van bijvoorbeeld stickers met korte teksten. Daarnaast geef ik kunsteducatie aan kinderen en vind ik het leuk om in dagcentra anderen te begeleiden bij hun kunstbeoefening. Bovendien ben ik ook begonnen met een pril punk repertoire.”
Waar komt de naam Fluisterdichter vandaan?
“Fluisterdichter is mijn werknaam geworden omdat ik altijd al, en ook heel graag, gedichten en poëzie schrijf. In de tijd dat ik dat ook wilde gaan brengen ging ik naar open podia, toen was spoken word opkomend. Hier deed ik dan aan mee maar ik hoorde dat ten opzichte van anderen, het bij mij niet echt wilde zomeren, en het applaus was ook een beetje lauw.” [Lacht]
“Toen heb ik eerst gewerkt om mezelf te versterken, mezelf groter voor te dragen, maar dat lukte eigenlijk ook niet. Daarna ben ik met de vraag aan de slag gegaan of kwaliteit ligt in hoe anderen het doen? Of zou ik het juist kunnen verkleinen en een concept kunnen bedenken wat beter bij mij aansluit? Iets dat het intieme, het kleine, centraal stelt? Zo is Fluisterdichter eigenlijk ontstaan, ik fluister gedichten in het oor van passanten via één op één contact, dus echt een fluister dichter.”
Dus je fluistert letterlijk in iemands oor?
“De handeling van het fluisteren is een klein onderdeel van een groter spel. Als ik ga fluisteren, dan is het eigenlijk het spelen van een kleine, intieme scène met een vreemde. En het is wel in context van bijvoorbeeld een festival. Ik doe dit niet in de supermarkt ofzo.” [Lacht]
“Mensen weten dus van tevoren dat er iets kan gaan gebeuren. Ik nodig mensen bijvoorbeeld uit om in gesprek te gaan en ik denk wel dat ik een expert ben in een praatje pot en het ontvankelijk maken. Nadat ik een praatje heb gemaakt, nodig ik die persoon uit om te luisteren naar een gedicht. Zij gaan dat dan ondervinden en dat is een hele ontwapenende of rijke ervaring. Dus ze zijn vaak een beetje ontregeld, of ze vinden het mooi, of het opent een herinnering. In ieder geval vindt er dan weer een nieuw gesprek plaats en daar geef ik ruimte aan. Dan ben ik een bedding voor dat gesprek wat plaatsvindt, waar zij geraakt zijn, en dat sluit ik vervolgens dan ook weer af. Het is dus echt het spelen met intimiteit tussen vreemden en ook het openen voor verwondering.”
Hoe lang heb je geresideerd in De Ruimte?
“Ik heb hier geresideerd voor een periode van anderhalve week.”
Waarom wilde je hier resideren?
“Soms noem ik mezelf ook wel een kruimeldief omdat ik goed ben in het vinden van gestolen momenten om in te schrijven. Het leek me interessant dat de situatie hier misschien ook zo is, maar dat je toch een doorlopende denklijn krijgt, een soort verband dat De Ruimte kan bieden.”
Wat is daar uitgekomen? Wat heb je bereikt?
“Nou, voordat ik naar De Ruimte ging was ik ook benieuwd of ik een bepaald deel van mijn gevoel als regisseur nog zou kunnen aanspreken. Daaruit wilde ik eigenlijk twee delen onderzoeken. Het ene was het hele kleine, ik was heel erg geraakt door boodschappenbriefjes en hoe uniek ieder zijn handschrift is en tegelijkertijd hoe iedereen hetzelfde is. Dat gevoel wou ik verdiepen.”
“Ten tweede heb ik me heel erg enthousiast gevoeld door de kennismaking met punkmuziek. Eerder heb ik ook een klein punk repertoire geschreven en ik was benieuwd hoe ver, in deze periode in mijn leven, mijn plafond reikt. Kan ik dat nog een keer doen? Was dat toeval of kan ik daar nog meer mee? En dat is gelukt. Zowel in het kleine heb ik gedichten geschreven als in mijn eigen punk handschrift.”
Waar kwam die interesse in punk vandaan?
“Mijn punk interesse is bij toeval ontstaan. Ik ben 51 jaar en ik heb afgelopen tijd best veel last gehad van overgangsklachten, dat opende voor mij ook een nieuw gevoel register. Een gebied wat ik nog niet eerder zo had leren kennen was boosheid en echt wel een heel ruim spectrum van woede, tot razend aan toe.” [Lacht]
“In die periode kwam ik in aanraking met de artiest Peaches en dat was voor mij spot on. Er draaide een documentaire over haar bij MIMIK (Teaches of Peaches) en ik hoorde een recensie hierover van de artiest Elmer. Toen dacht ik: ‘dat is waar ik moet zijn op dit moment’. Ik ben die film gaan kijken en Peaches is van dezelfde leeftijd als ik, zij ging voluit en daar ben ik toen ook ingestapt. Dus ik ben eerst in haar kunstvorm gestapt en ben toen gaan kijken wat er gebeurt als ik mezelf die ruimte geef. In plaats van dat het mij verbrandt, kan ik het misschien on fire zetten?”
Te gek, hoe een andere artiest je zo kan inspireren. Wat is het dat je uiteindelijk hebt gemaakt in De Ruimte?
“In de periode dat ik hier was, heb ik de doorlopende denklijnen over thema’s als vanzelfsprekendheid en moed gehad en over overeenkomsten en verschillen tussen mensen. Heel concreet heb ik bijvoorbeeld een gedicht geschreven over de stoep als belangrijke verbinder tussen mensen. Dat bij het ontbreken van de stoep ook de kans ontbreekt om elkaar te kennen of te leren kennen, wat een belangrijk thema is in mijn werk.”
“Dus ik heb gedichten geschreven en daarnaast heb ik twee punk gedichten op muziek gezet, dus dat zijn twee punk liedjes geworden.”
Heeft De Ruimte je nog geïnspireerd op manieren die je niet had verwacht?
“De residentie in De Ruimte heb ik ingevuld door een beetje te cherry-picken van de ruimte zelf. Ik schrijf het beste als ik door leef, dus aan de ene kant die kruimeldief blijf en aan de andere kant de gelegenheid creëer dat er andere type gedachten kunnen komen. Deze ruimte heeft ervoor gezorgd dat die andere type gedachten kunnen komen.”
“Toen ik in De Ruimte was en een beetje ging oriënteren wat het voor me kon betekenen ging het eigenlijk vanzelf. Er was bijvoorbeeld buiten een gesprek tussen buren aan de gang met een hondje. Zij zeiden: ‘ja, je moet hem ook wat gunnen’, dat je het hondje iets lekkers moet geven. Ook op die boodschappenbriefjes zag ik dat mensen eerst heel veel groenten opschrijven en dan toetjes. Dus dat thema gunnen, en ook die uitwisseling, dat zijn echt concrete aanleidingen geweest voor het gedicht over de stoep.”
Hoe verschilt de ruimte van waar je normaal werkt?
“Ik werk normaal in sprinten, in een korte baan, waarin ik vrij schrijf voor een gedicht of een tekst. Ik kan ook in een langere baan schrijven, dus dat ik echt langer de tijd neem om aan een gedicht te werken. Zo heb ik bijvoorbeeld voor de dodenherdenking een gedicht in opdracht geschreven en daar heb ik maanden aan gewerkt of ik heb twee jaar gewerkt aan een voorstelling.”
“Dus dit was een mooie afgebakende tijd en ik was gewoon heel nieuwsgierig wat ik zou kunnen in dit tijdspad, maar ik heb het wel echt gedoseerd en ik had ook van tevoren geladen met inspiratie.”
Wat ga je doen met het gemaakte werk?
“Ik ben zelf ook heel nieuwsgierig naar wat ik ga doen met het gemaakte werk.” [Lacht]
“Soms speel ik met het idee, omdat het me zoveel energie geeft, om het punk repertoire door te zetten voor een klein publiek die daar ook energie van krijgt. Misschien afgewisseld met wat rustmomenten of in samenwerking met mensen dat je wel echt een klein volwaardig programma hebt. En omdat het thema verband ook op is gekomen, wil ik mijn eigen werk nog eens gaan bekijken als een verzameling en kijken of deze dan harmonieus is. Het kan bijvoorbeeld zijn dat ik ook nog wat andere dingen ga schrijven om de verzameling compleet te maken. Ik zat te denken om dat misschien in een e-zine of analoog als zine uit te geven.”
Is er een plek waar we je werk kunnen zien?
“Mensen kunnen me volgen op Instagram, @fluisterdichter, en op mijn website www.fluisterdichter.nl vind je meer context, ook over voorstellingen.”
Mariska was de laatste residentie die we in 2025 organiseren in De Ruimte. Naast dat de residenten de fysieke ruimte krijgen, geven wij ze ook online ruimte. Wil je op de hoogte blijven van De Ruimte en een eventueel vervolg? Of wil je meer beeld bij het verhaal? Check dan @deruimtedeventer op Instagram!
Geschreven door: Niek van Steen
