31-01-2025: Linde Keja heeft de afgelopen week geresideerd in De Ruimte en ik kom vlak voor haar eigen expositie, die ze organiseert in De Ruimte, langs om te vragen hoe het gaat met haar onderzoek naar de wortels van haar kunstenaarschap en hoe ze de residentie heeft ervaren:
“Mijn naam is Linde Keja. Ik woon nu zo’n 2,5 jaar hier in Deventer, dus ik ben relatief nieuw hier. De Ruimte is voor mij een hele mooie mogelijkheid om mezelf te laten zien. Om een atelier te hebben en een expositieruimte en een workshopruimte.”
Je woont hier dus nog niet zo lang, waar kom je vandaan?
“Ik ben opgegroeid in Twente, bij Hengelo in de buurt, daarna heb ik 15 jaar in Utrecht gewoond en 5 jaar in Amsterdam.”
Wat tof! Waarom ben je naar Deventer verhuisd?
“Nou, ik wilde weer terug. De grotere steden zijn vol beton en ik had daar genoeg van op een gegeven moment. Dus ja, ik miste het landschap en ik vind de rivier prachtig. Ik vind het heel fijn wonen hier.”
Het is inderdaad prachtig hier, ja. Wat maak je? Wat is je kunstdiscipline?
“Ik ben na de kunstacademie begonnen met collages maken, zo’n 15 jaar geleden. In het derde jaar van de Rietveld Academie heb ik het ontdekt. Voor de kunstacademie heb ik culturele antropologie gestudeerd. Dus ik kwam op de academie en was een kunstenaar in opleiding, maar ook een antropoloog die aan het observeren was van… ‘hé, wat doen die mensen eigenlijk?’ Die dubbelrol is gebleven in mijn kunstenaarschap. Daarnaast ben ik veel met filosofie bezig; want creativiteit, wat is dat eigenlijk? Ik ben dus tegelijk onderzoeker en kunstenaar.”
“Collage maken is een manier voor mij om deze twee perspectieven bij elkaar te brengen. Om wat ik ontdek tijdens het observeren en denken, uit te drukken, met vorm en met kleur. Ik hou van werken met beelden uit de populaire cultuur, want daar zitten ook de verhalen in van onze cultuur. Deze wil ik graag anders vertellen. Om er weer een nieuw verhaal van te maken. Het zijn vaak van die model plaatjes, cliche beelden en ik vind het prettig om daarin te knippen. Daarnaast is schrijven een tak van wat ik doe en ik doceer.”
Doceer?
“Ik doceer cursussen en workshops collagekunst.”
Oh zo, duidelijk! Hoelang heb je geresideerd in De Ruimte?
“Eén week ben ik hier geweest. Dat is natuurlijk kort, maar ik heb een geweldige week gehad. Je komt in een soort snelkookpan terecht, van: ‘Oké, je hebt die ruimte in een week, wat wil je doen?’ En ik wil dan heel veel tegelijk doen. Mijn kunstenaarschap heeft drie poten: het maken, lesgeven en het denken en schrijven. Die drie dingen wilde ik hier doen en daar ben ik in geslaagd. Dus daar ben ik blij mee. Ik ben ook een beetje kapot, maar ik ben wel heel tevreden.”
Dat is fijn om te horen! En je hebt hier ook een workshop gehouden, hoe was dat?
“Het was een hele mooie avond. Ik heb de workshop in samenwerking met de Verschilmakers van het Etty Hillesum Centrum georganiseerd. Het ging over het onderwerp mentale gezondheid. Ik vind dat een belangrijk onderwerp om bespreekbaar te maken en ook om er vanuit kunst wat mee te doen. Omdat tijdens het collage maken, al dan niet bewust, de onderwerpen die je bezighouden boven komen drijven. Er werden collages gemaakt over het onderwerp Portret/Masker. Dat heeft aanleiding gegeven voor mooie gesprekken daarover.”
“Ik doe dat nu vier jaar, cursus geven en ik merk dat mensen op een andere manier met elkaar in contact komen. Het is vaak heel oprecht. Authenticiteit en creativiteit zijn voor mij belangrijk. Door samen te maken en erover uit te wisselen, hebben mensen positieve, verbindende ervaringen. Die waarde die je dan maakt, die maak je samen en dat is er niet zomaar. Ik bedoel, dat is niet vanzelfsprekend. De Ruimte faciliteert dat dit midden in de stad kan gebeuren. In de reacties na de workshop kregen we dit ook terug.”
Geef je vaker zulke workshops? En waar kunnen we die dan vinden?
“Je kan de cursussen en workshops vinden via mijn Instagram of website. Ik ben dit in Utrecht begonnen. Ik benader collage maken vanuit de beeldende kunst. Beeldaspecten uit de beeldende vorming en voorbeelden uit de kunstgeschiedenis breng ik hierin samen.
Is het iets wat maandelijks is, of wekelijks, of één keer in zoveel tijd?
“Ik ben het nu hier in Deventer aan het opstarten, dit ga ik doen aan de Keizerstraat, naast de Schouwburg op nummer 70. Eind februari begin ik met een reeks van zes keer op donderdagochtend. Dit is ook deel van het ‘landen van Linde, terug in het oosten’.”
Waarom wilde je in De Ruimte resideren?
“Ik heb lang mijn collages in mijn eigen ruimte gemaakt. Ik heb wel af en toe geëxposeerd, maar het ging me vooral om het maken. Nu merk ik dat ik op groter formaat wil werken en meer naar buiten wil treden. Dus de afgelopen maanden thuis ben ik groter gaan werken, maar dan is de grootte van mijn tafel het maximum qua formaat. . Hier in De Ruimte kon ik groter werken, op het vloerkleed. Het kan blijven liggen, je kan er omheen lopen. En het is natuurlijk midden in de stad waar iedereen langskomt en waar ik ook kan exposeren en de workshop houden. Dus voor mij was het echt een geweldige mix van wat ik hier kan doen.”
En wat maakte het dan dat je De Ruimte goed kon gebruiken? Was het echt de plek zelf? Sommige residenten vonden het ook een stok achter de deur.
“Nou, de tijd is heel gecondenseerd. Ik had de drie ingrediënten en wat vaste momenten, maar ik merkte dat ik de rest het beste los kon laten. Na twee dagen dacht ik: ‘oh, ik moet gewoon heel erg kijken van wat ik nu het beste kan doen’. Dit maakt het heel gefocust. Eerst was De Ruimte eigenlijk hetzelfde als mijn huis, je moet je ook een beetje thuis gaan voelen. Toen is het mijn atelier geworden, en toen een workshopruimte en toen een expositieruimte. Multifunctioneel.”
Heb je alles bereikt wat je wilde bereiken tijdens je residentie?
“Ja, ik denk het wel. Die drie belangrijkste dingen heb ik kunnen doen. Ook zeker voor het laatste deel, dat heb ik gisteravond opgehangen, een greep uit mijn boekenkast (Linde wijst naar een muur waar foto’s hangen van boeken). Dat zijn de belangrijkste denkers en ideeën die mijn werk inspireren. Ik ben heel blij dat het is gelukt. Ik heb de voor- en achterkant van de boeken gefotografeerd, uitgeprint en gelamineerd. Nu zie ik ze allemaal bij elkaar aan de muur, dat is echt waar ik vandaan kom.”
“De vraag die ik had gesteld in het begin, over de wortels van mijn kunstenaarschap, daar heb ik meer zicht op gekregen. Ik heb het idee dat ik in ieder geval het veld heb weten neer te leggen. Dit is werk van twintig jaar, zeg maar, ja, het is echt wel twintig jaar geleden dat ik afgestudeerd ben in antropologie en sindsdien ben ik hiermee bezig. Ja ik ben heel tevreden!”
Wat tof dat dat gelukt is! Wat bracht het jou om in de stad te zijn? Heb je veel voorbijgangers gehad of mensen die op bezoek kwamen?
“Ja, wel wat mensen die op bezoek kwamen, voornamelijk vrienden en familie. Vanmiddag en morgen, dus vrijdag en zaterdag, heb ik mijn expositie-moment ingepland. Dan ga ik de buitenborden buiten zetten en dan wil ik opengaan voor iedereen. En natuurlijk heb ik op sociale media geprobeerd wat reuring te veroorzaken. Ja, dus dat is dan ook de uitnodiging naar iedereen in de stad van, hé, kom kijken, er gebeurt hier iets!”
Heb je tips voor de volgende residenten?
Ja, neem sloffen mee. Het viel wel mee met de temperatuur, maar die sloffen hielpen me om me thuis te voelen. Het hoeven geen sloffen te zijn natuurlijk, maar iets waardoor je denkt van: ‘hoe kan ik hier mijn eigen ruimte van maken. Ik heb bijvoorbeeld ook een vaas met nepbloemetjes mee. Voorzie jezelf van iets waardoor je denkt van… hier kan ik wel even lekker zitten een tijdje.”
“En ik denk dat je ook gewoon moet kijken wat er in het moment ontstaat. Want je kan wel plannen hebben, dat is ook nodig, maar het is ook mooi om te kijken hoe zo’n werkperiode zich ontvouwt. En dan kom je vanzelf in een bepaalde flow. Voor mij voelde het echt heel organisch. De Ruimte letterlijk nemen, doen wat je wilt doen, de vrijheid nemen.”
Mooi! Wat ga je doen met het werk dat je hier hebt gemaakt? Wat zijn de plannen?
“Nou, verkopen haha! Contact leggen met galeries, exposeren. Ik heb drie grote collages gemaakt de afgelopen 2 maanden, die heb ik ingelijst en ik toon ze hier voor het eerst. Ik heb de afgelopen 15 jaar op maximaal A4 formaat gewerkt en nu naar 70 cm bij 100 cm. Dus voor mij is het heel gaaf om dat te laten zien. Ik wil meer maken en wellicht nog groter. Dus ja, dit is een stap verder voor mij.”
En waar kunnen we het werk vinden? Kun je dat online zien? Of ga je nog meer exposeren?
“Ja, online in ieder geval. Ik heb op dit moment nog geen exposities gepland, maar ik sta daar heel erg open voor. Dus weet mij te vinden! Hahaha. Ja, nee, zeker… Ik wil het heel graag de wereld inbrengen.”
En waar kunnen we je vinden online?
“Nou, op Instagram zet ik allemaal nieuwe bezigheden, @Linde_leest. En verder kan je me vinden op Cargo Collective. Dan kan je het beste zoeken op Cargo Linde Keja en dan kom je daar vanzelf uit.”
Tijdens het interview zit Linde voor een van haar werken en tijdens het interview vraag ik me af waar het werk over gaat. Dus ik heb nog een laatste vraag: “Waar gaat dit werk over? Wat achter je hangt?”
“Voor mij gaat dit werk over een een staat van zijn. Ik heb dus de laatste twee maanden drie grote werken gemaakt. Daar is de eerste, dit was de tweede en daar hangt dan de derde. Dit werk ging dus super snel. Ik moet zeggen, beeldend is het heel eenvoudig maar het was gewoon wat het in zich had, en dat heb ik eruit gehaald. Ja ik dacht ‘on’, staat aan, of het is ‘no’, maar iemand zei ook “open”. Het laat wel iets zien, over hoe ik me voel als ik me vrij voel. Verder is het volgens mij een persoonlijke ervaring wat iemand er in ziet.
Benieuwd naar dit werk? Check de video van het interview via ons Instagram kanaal!
Linde Keja was de tweede van de twaalf residenten die we in 2025 ontvangen in De Ruimte. Naast dat de residenten de fysieke ruimte krijgen, geven wij ze ook online ruimte door samen het gesprek aan te gaan over de residentie. Wil je op de hoogte blijven van de residenties? Of wil je meer beeld bij het verhaal? Check dan @deruimtedeventer op Instagram en Facebook!
Geschreven door: Niek van Steen
